آموزشی آموزش طب سنتی و اسلامی

  • شروع کننده موضوع ♧~HaavusH _Rad~♧
  • تاریخ شروع
♧~HaavusH _Rad~♧

♧~HaavusH _Rad~♧

معاونت کل سایت
عضو کادر مدیریت
معاونت کل سایت
با سلام و وقت بخیر!‏
به اطلاع
كاربران عزیزی كه اعلام آمادگی كردن، میرسانم.
fatemehahmadi
Aftbgard∞nツ
Harley Quinn
لیانا استارک
☆~its.mlika~☆

‏از فردا تدریس، كلاس مجازی" طب" شروع و سوالات و ابهامات شما در" كارگاه طب " پاسخگو هستم.​
 
♧~HaavusH _Rad~♧

♧~HaavusH _Rad~♧

معاونت کل سایت
عضو کادر مدیریت
معاونت کل سایت
"بسم رب الشفا"


ضمن عرض سلام خدمت كارآموزان انجمن رمان ایران.
خواستم قبل از شروع و آغاز جلسات تدریس علم طب سنتی و اسلامی، چند كلامی صحبت كنم.
اول از درمورد چگونگی تدریس و مطلب گذاری هست، مطالب به گونه مختصر و كوتاه و قابل درك ( سعی در بكار نبردن اصطلاحات بیگانه ) همراه با منابع معتبر در اختیار شما عزیزان قرار میگیره ؛ اما بازهم بعضی اصطلاحات ستاره دار(*) را می تونید در انتهای صفحه ، پاورقی مطالعه كنید.

و اخرین مطلب؛ اینكه به هیچ عنوان اسپم نفرستید( حتی استیكر) و سوالات خودتون رو در تایپیك "كارگاه طب" بپرسید.


صمیمانه از همراهی شما
مچكرم.
"ه،راد"
 
♧~HaavusH _Rad~♧

♧~HaavusH _Rad~♧

معاونت کل سایت
عضو کادر مدیریت
معاونت کل سایت
فصل1
" تعریف عناصر و پیدایش مزاج "

بقراط بزرگترین حكیم یونانی، رفتار انسان ها را چهارصد سال پیش از میلاد مورد برسی قرارداد.
وی افراد را به چهار دسته تقسیم كرد، عبارت اند:
دموی، صفراوی، سوداوی و بلغمی‏.

دانشمندان یونان باستان عقیده داشتند كه درطبیعت چهار عنصر اولیه" آب، خاك، هوا و آتش" وجود دارد كه به عناصر اربعه معروف اند و تمامی تغییرات حاصل در طبیعت از امیختن این چهار عنصر با هم و جداشدن دوباره ان ها. صورت میگیرند.
این عناصر هر كدام دارای خاصیت :
گرم، سردی ، تری و خشكی اند.

اساس مكتب طب اخلاطی كه پایه گذاراش بقراط است، وجود چهار مایع یا خلط اصلی بدن انسان و حیوانات است.
این چهار عنصر عبارت اند:
دم* ك " گرم و تر" است
سودا كه "سرد و خشك " است
صفرا كه "گرم و خشك" است
بلغم كه "سرد و تر" است

بقراط دخالت این چهار مایع را دركلیه حالات بدنی اعم از تغییرات فیزیولوژیك* و پیدایش بیماری هاو بهبود حال بیماران مؤثر دانسته. و همچنین عقیده داشت هر گاه این چهار مایع به نسبت طبیعی و متعادل باهم در بدن وجود داشته باشند، بدن سالم است.

ولی یك یا چند از این مایع به دلیل:
سوء تغذیه، تنفس هوای فاسد،شدت گرمای هوا و....
از نظر كمی یا كیفی تغییر كند، تعادل این مایعات دچار تغییر می شود و تاثیر نامطلوب بر سلامت فرد می گذارد.

در طب سنتی ایران، مزاج ها اساس و پایه طب را تشكیل می دهند، پس اولین گام یادگیری و تشخیص مزاج هاست.
به گفته ابو علی سینا، كسی كه طبایع و مزاج ها را بلد نباشد، پزشك نیست.

مزاج را به هم در امیختن و تركیب چهار خلط:
صفرا، دم، سودا، بلغم.
هركدام از اخلاط كه غلبه بیشتری داشته باشد ، فرد را به آن طب می خوانیم.

مزاج ها اصلی را در نه طبقه تقسیم می شوند:

افرادی كه عنصر"هوا" بر چهار عنصر غلبه دارد را؛ گرم و تر " دموی" مزاج می گویند.
افرادی كه عنصر" آتش" بر چهار عنصر غلبه دارد را؛ گرم و خشك "صفراوی" مزاج می گویند.
افرادی كه عنصر" آب" بر چهار عنصر غلبه دارد را؛ سرد و تر" بلغمی " مزاج می گویند.
افرادی كه عنصر " خاك" بر چهار عنصر غلبه داردرا؛ سرد و خشك " سوداوی" مزاج می گویند.
افرادی كه دو عنصر " هوا و آتش" بیشتر غلبه دارد را؛ گرم و از لحاظ تری و خشكی " معتدل مزاج می گویند.
افرادی كه دو عنصر " هوا و آب " بیشتر غلبه دارد را؛ تر و از لحاظ گرمی و سردی " معتدل مزاج می گویند.
افرادی كه دو عنصر " آتش و خاك " بیشتر غلبه دارد را؛ خشك و از لحاظ گرمی و سردی " معتدل مزاج می گویند.
افرادی كه دو عنصر " خاك و آب " بیشتر غلبه دارد را؛ سرد و از لحاظ تری و خشكی " معتدل مزاج می گویند.

و در تعدای از افراد این عناصر نسبتاً در حالت تعادل هستند، مزاج معتدل می گویند
.

نكته اینجاست!
مزاج حالتی است مقطعی و متغییر.

مزاج سرشتی یا اولیه
به مزاج فردی كه با ان به دنیا میاید و یك حالت طبیعی برای ان فرد است، می گویند. این مزاج از طریق" ژن و شرایط محیطی رحم، شرایط فیزیكی و روحی مادر و خوراكی هایی كه مادر در زمان بارداری و شیردهی مصرف می كند، شكل می گیرد.





دم*
معادل فارسی آن خون می باشد.
فیوز یولوژیك*
علمی كه در باب طرز عمل اعضای بدن و رابطه ان ها بایكدیگر بحث می كنند.
 
♧~HaavusH _Rad~♧

♧~HaavusH _Rad~♧

معاونت کل سایت
عضو کادر مدیریت
معاونت کل سایت
خصوصیات ظاهری هرشخص بستگی زیادی به مزاج اولیه بدو تولد یا تغییرات بدن در زمان رشد وبلوغ دارد؛ اما این امكان وجود دارد كه با گذشت زمان، در اثر تغذیه، شرایط آب و هوایی و حتی شغل وشیوه زندگی ما تغییر كند. كه به این تغییر مزاج ،مزاج اكتسابی گفته می شود.
مزاج اكتسابی بر ظاهر فرد تاثیرتی می گذارد.
مثال:
شخصی كه با مزاج اولیه دموی وسپس به بلغمی تغییر كند، نسبت به قبل پوستش روشن تر می شود.

اما با این حال مزاج اكتسابی نمی تواند بر خصوصیات فیزیكی شكل گرفته با مزاج اولیه مانند: استخوان بندی یا رنگ چشم تاثیری بگذارد.
مثال:
شخصی كه با مزاج اولیه سوداوی به دنیا آمده، حتما استخوان بندی ظریفی دارد ؛ در صورتی كه با تغییر مزاج به صفراوی بدن اش ماهیچه ای (به اصطلاح تو پر) است.

عقیده ای در طب سنتی هست، روحیات و مشخصات جسمانی هر فرد با مزاج آن سازگار است. یعنی چه؟
جواب: به تناسب افزایش و كاهش عناصر موجودی خلق و خو، رنگ پوست، شور وشوق، افكار و بیماری ها و... تغییر می كند.

هر مزاج دارای خصوصیات خاصی هست كه توضیحات و پرداختن به تك تك مزاج در مباحث بعدی اشاره خواهیم كرد.
 
♧~HaavusH _Rad~♧

♧~HaavusH _Rad~♧

معاونت کل سایت
عضو کادر مدیریت
معاونت کل سایت
فصل2
"تعریف مزاج سن"

در طب سنتی ایران برای همه چیز مزاج در نظر گرفته می‌شود. نه‌تنها انسان‌ها بلکه سنین مختلف، شغل‌های مختلف، اقلیم‌های مختلف و فصول مختلف همه و همه دارای مزاج هستند.‏
انسان در طول زندگی خود، دارای کیفیات حرارتی و رطوبتی خاصی است که در هر مرحله از حیات تغییر میکند.‏

دوران حیات انسان بر حسب این حرارت و رطوبت به چهار مرحله اصلی تقسیم میشود :‏

1) مرحله رشد یا نمو : ‏غلبه رطوبت و حرارت
2) مرحله وقوف یا جوانی : ‏غلبه گرمی و خشکی
3) مرحله میانسالی : ‏غلبه سردی و خشکی
4) مرحله انحطاط یا پیری : ‏متغیر با غلبه سردی و تری ‏.

۱- دوران رشد یا نمو :‏
دوران رشد که از ابتدای تولد تا 15 سالگی است، در این مدت، رشد بدن به حد کمال می‌رسد و حرارت و رطوبت بر بدن غلبه می‌کند، در حقیقت این دوره، مزاجش گرم و تر است و این به این معنی نیست که مثلاً فردی که بیست سال دارد مزاج شخصی یا جبلی‌اش گرم و تر است بلکه، به این معنی است که این مقطع سنی نسبت به مقاطع سنی قبل و بعدش گرمی و تری زیادتری دارد، هرچند ممکن است این شخص مزاج جبلی‌اش سرد باشد، مثل بلغمی‌ها، در حقیقت مزاج تیپ فرد مزاج جبلیه مولودیه یا مادرزادی گفته می‌شود ولی این مزاج را مزاج سن می‌گوییم.
البته ممکن است مزاج سن با یک مزاج عارضی مرضی یا مزاج بیماری تلفیق گردد.که اینها را باید از هم تفکیک کرد.
بدین ترتیب که در هر فرد باید دانست که مزاج مادرزادی وی چیست؟ مزاج سنش چیست؟ مزاج بیماری که بر او عارض شده است، چیست؟ و …. در دوران اول که دوران رشد و نمو است، حرارت نسبت به دوره‌های دیگر بالاتر است، رطوبت هم تا اندازه‌ای بالاتر است و این دوران، دورانی است که تقریباً خونسازی در بدن بیشتر انجام می‌شود.

۲- دوران وقوف یا جوانی :
از ابتدای ۱۵ سالگی الی ۳۰ یا نهایتاً ۴۰ سالگی را دوران وقوف می‌گویند یعنی یک حالت توقف و رکود نسبی ایجاد شده است و رشد و نمو نسبت به دوران اول کمتر شده است و کنترل روی رشد و نمو قدری بیشتر شده است. این دوره، دوره غلبه حرارت و خشکی است، یعنی گرمی و خشکی در بدن افزایش پیدا میکند.

۳- دوران میانسالی :
که از ۴۰ سالگی الی ۶۰ سالگی است، در این دوره رشد و نمو کاملاً متوقف شده است و بدن آرام آرام رو به نقصان می گذارد و قدرتهای بدنی بتدریج کم می‌شود.اما قوا کاملاً ضعیف نشده‌اند این دوره، دوران سردی و خشکی است، البته بین اطباء قدیم اختلاف نظر وجود دارد درین باب که این دوره، دوره سردی و خشکی است و سردی و تری.

۴- دوره انحطاط یا پیری :
که از ۶۰ سالگی تا پایان عمر می‌باشد. این دوره، دوره ضعف آشکار و شدید است و دوره‌ای است که سردی و رطوبت شدیداً غلبه می‌کند. نکته مهم در این جا این است که مزاج سنین در همه افراد اینطور که گفته شد نیست، در حقیقت خود افراد متوجه می‌شوند که وقتی به سن ۳۳ـ۳۰ سالگی می‌رسند، افت شدید در بدنشان آشکار می‌شود، حتی حالتهای روحیشان و بدنی‌شان تغییر پیدا می‌کند، بطور مثال هضم غذا تغییر می‌یابد، قدرت جست و خیز و بالا رفتن از موانع تحلیل می‌رود، ممکن است قدری فراموش ایجاد شود.
مرحله ۶۰ سالگی قوای روحی و جسمی آنها یک پله پایین‌تر می‌رود، اما این سال‌ها سالهای دقیقی نیست که مثلاً بگوییم دقیقاً در ۳۰ سالگی شروع می‌شود یا در ۲۹ سالگی، ممکن است یک نفر در ۲۸ سالگی این افت را احساس کند و یک نفر هم تا ۳۵ سالگی‌ای افت را احساس نکند، نکته دیگر اینکه، اختلاف در تری و خشکی این سالها مهم نیست بلکه سردی و گرمی این سالها اهمیت دارد. (این همان حالت فاعله‌ای که در جلسه قبل توضیح داده شد)، در حقیقت مهم این است که تا ۴۰ سالگی گرمی بدن شروع به تحلیل رفتن می‌کند و شخص تغییرات جدی در بدنش احساس می‌کند. در هر صورت ما باید بتوانیم بین مزاج اصلی و مزاج سن فرق بگذاریم.
مثال: ‏
اگر شخصی مزاج سنش گرم باشد و مزاج جبلیش هم گرم باشد، حالت نامطلوبی برایش ایجاد می‌شود بهمین دلیل معمولاً گرم مزاجها در ابتدای دوران عمرشان سختیهای زیادتری، هم از نظر روحی و هم از نظر جسمی محتمل م‌شوند یعنی افراد صفراوی مزاج یا دموی مزاج را می‌بینیم که در دوران ابتدای عمرشان تا ۲۰ الی 30 سالگی، تندخو هستند و به خاطر گرمی مزاج، مشکلات معده و بثورات پوستی ایجاد می‌شود و بسیار تندمزاج و بداخلاق هستند. رشد فکری بعد از سنین گرمی آنهاست، به عبارت دیگر بعد از 30 الی ۴۰ سالگی تازه شروع به رشد فکری می کنند و شکوفا می‌شوند درحالیکه تا آن سن حالت خمودی دارند، سرد مزاجها برعکسند، یعنی در دوران ابتدای عمرشان، چون مزاج سن آنها گرم و مزاج مادرزادی‌شان سرد است، شکوفایی بهتری دارند و به محض اینکه به سن ۴۰ سالگی می‌رسند افت شدید در همه برنامه‌هایشان چه از نظر جسمی و چه از نظر فکری پیدا می‌کنند.