سیمرغ، پرنده افسانه ای ایران و شاهنامه

  • شروع کننده موضوع فاطـمه زهـرا
  • تاریخ شروع
فاطـمه زهـرا

فاطـمه زهـرا

کاربر فعال
کاربرسایت
عضویت
10 October 2018
ارسال ها
1,454
Reaction score
1,811
امتیاز
113
سیمرغ نام یک چهره اسطوره ای افسانه‌ای ایرانی است. او نقش مهمی در داستان‌های شاهنامه دارد.

سیمرغ نام کوه اسطوره‌ای قاف است. دانا و خردمند است و به رازهای نهان آگاهی دارد. زال را می‌ پرورد و همواره او را زیر بال خویش پشتیبانی می‌کند. به رستم در نبرد با اسفندیار رویین تن یاری می‌رساند. جز در شاهنامه دیگر شاعران پارسیگوی نیز سیمرغ را چهرهٔ داستان خود قرار داده‌اند. از جمله منطق الطیر٬ عطار نیشابوری نیز از آن دسته‌اند.
 
فاطـمه زهـرا

فاطـمه زهـرا

کاربر فعال
کاربرسایت
عضویت
10 October 2018
ارسال ها
1,454
Reaction score
1,811
امتیاز
113
سیمرغ در دوره ساسانی :

نشان سیمرغ نگاره ایست با ساختاری پیچیده ؛ مرغی افسانه‌ای با دُم طاووس ، بدن عقاب و سر سگ و پنجه‌های شیر.

نشان سیمرغ در دوره ایران ساسانی ، بر بسیاری از جامها و ظرفها نقش بسته و شاید نشان رسمی شاهنشاهی ایران بوده باشد. نگاره‌های کشف شده بر بخش غربی دیوار افراسیاب ، در شهر سمرقند ، شاه یا شاهزاده‌ای را نمایش می‌دهند که همان طرح ، همانند جامه خسرو پرویز بر دیوار طاق بستان ، روی جامه اش نقش بسته.
 
فاطـمه زهـرا

فاطـمه زهـرا

کاربر فعال
کاربرسایت
عضویت
10 October 2018
ارسال ها
1,454
Reaction score
1,811
امتیاز
113
پژوهشگر نگاره‌های دیوار افراسیاب ، پروفسور مارکوس موده ، (استاد انستیتوی باستان‌ شناسی و هنر شرقی دانشگاه مارتین لوتر آلمان) در پژوهش خود یادآور شده که به دلیل وجود این نگاره بر پیکره خسرو بر طاق بستان ، ممکن نیست نشانی ساده بوده باشد ، او همچنین شبیه بودن کلاه در این دو پیکره را دلیل دیگری بر مهم بودن شخصیت گمنام نقش بسته بر دیوار افراسیاب می‌داند و در ادامه به این نتیجه رسیده که نگاره سیمرغ ، به احتمال بسیار پیکر یزدگرد سوم آخرین شاه ساسانی را نشان می‌دهد ، چون تاریخ تقریبی ساخت آن نگاره‌ها با سال های پایانی شاهنشاهی ساسانی منطبق ، و همچنین از بین یکصد پیکره نقش بسته بر آن دیوار ، تنها یک نفر جامه اش به این نشان آراسته است.
 
فاطـمه زهـرا

فاطـمه زهـرا

کاربر فعال
کاربرسایت
عضویت
10 October 2018
ارسال ها
1,454
Reaction score
1,811
امتیاز
113
جامه ابریشمی (یا کفتان) دیگری از پایان دوره ساسانی در موزه سرنوچی پاریس با همان نقش به نمایش گذاشته شده. شماری تکه پارچه ابریشمی ، کاشی‌ها و ظرفهای سیمین و زرین آن دوران نیز ، سیمرغ را در همان قالب و همان نقش نشان می‌دهند.
 
فاطـمه زهـرا

فاطـمه زهـرا

کاربر فعال
کاربرسایت
عضویت
10 October 2018
ارسال ها
1,454
Reaction score
1,811
امتیاز
113
پیشینه حضور این مرغ اساطیری در فرهنگ ایرانی به دوران باستان می‌رسد. آن چه از اوستا و آثار پهلوی بر می‌آید، می‌توان دریافت که سیمرغ ، مرغی است فراخ بال که بر درختی درمان بخش به نام «ویسپوبیش» یا «هرویسپ تخمک» که در بردارنده تخمه همه گیاهان است ، آشیان دارد.
 
فاطـمه زهـرا

فاطـمه زهـرا

کاربر فعال
کاربرسایت
عضویت
10 October 2018
ارسال ها
1,454
Reaction score
1,811
امتیاز
113
در اوستا اشاره شده که این درخت در در دریای «وروکاشا» یا «فراخکرت» قرار دارد. کلمهٔ سیمرغ در اوستا به صورت «مرغوسئن» آمده که جزء نخستین آن به معنای «مرغ» است و جزء دوم آن با اندکی دگرگونی در پهلوی به صورت «سین» و در فارسی دری «سی» خوانده شده‌است و به هیچ وجه نماینده عدد ۳۰ نیست ؛ بلکه معنای آن همان نام «شاهین» می‌شود. شاید هدف از این واژه (سی) بیان صفت روحانیت آن مرغ بوده‌است.
 
فاطـمه زهـرا

فاطـمه زهـرا

کاربر فعال
کاربرسایت
عضویت
10 October 2018
ارسال ها
1,454
Reaction score
1,811
امتیاز
113
سیمرغ پس از اسلام هم در حماسه‌های پهلوانی هم در آثار عرفانی حضور می‌یابد. سیمرغ در شاهنامهٔ فردوسی دو چهرهٔ متفاوت یزدانی (در داستان زال) و اهریمنی (در هفت خوان اسفندیار) دارد. زیرا همهٔ موجودات ماوراء طبیعت نزد ثنویان (دوگانه پرستان) دو قلوی متضاد هستند. سیمرغ اهریمنی بیشتر یک مرغ اژدهاست ، فاقد استعدادهای قدسی سیمرغ یزدانی است و به دست اسفندیار در خوان پنجمش کشته می‌شود. ورود سیمرغ یزدانی به شاهنامه با تولد «زال» آغاز می‌شود.
 
فاطـمه زهـرا

فاطـمه زهـرا

کاربر فعال
کاربرسایت
عضویت
10 October 2018
ارسال ها
1,454
Reaction score
1,811
امتیاز
113
آنچه نمادی از اهریمنی بودن سیمرغ در خوان پنجم اسفندیار باشد در شاهنامه نیست. سیمرغ مظهر خرد تمام و بی نقص است که پاسخ تمام پرسش‌ها را در خود دارد، و اسفندیار فره ایزدی دارد و رسالت انتشار مذهب بر دوش اوست که در مسیر تعالی خود سیمرغ را از میان برمی‌دارد. اسفندیار با وجودی که فرهٔ ایزدی دارد و مرتکب گناهی نمی‌شود ولی شخصیت نیکی در شاهنامه ندارد چنان که با حیله پس از هفت خوان راهنمای خود را می‌کشد در قیاس با رستم که وفای به عهد می‌کند و راهنمای خود در هفت خوان را به پادشاهی مازندران می‌رساند
 
فاطـمه زهـرا

فاطـمه زهـرا

کاربر فعال
کاربرسایت
عضویت
10 October 2018
ارسال ها
1,454
Reaction score
1,811
امتیاز
113
«سام» پدر زال فرمان می‌دهد فرزندش را که با موهای سپید به دنیا آمده در صحرا رها کنند تا از بین برود. سیمرغ به سبب مهری که خدا در دلش می‌افکند، زال را به آشیانه می‌برد و می‌پرورد. سرانجام وقتی سام به دنبال خوابی که دیده‌است به پای البرز کوه (جایگاه سیمرغ) به سراغ زال می‌آید ، سیمرغ بعد از وداع با زال پری از خود را به او می‌دهد تا به هنگام سختی از آن استفاده کند.
 
فاطـمه زهـرا

فاطـمه زهـرا

کاربر فعال
کاربرسایت
عضویت
10 October 2018
ارسال ها
1,454
Reaction score
1,811
امتیاز
113
سیمرغ دو جا در شاهنامه کمک‌های مهمی به زال می‌کند. یکی به هنگام به دنیا آمدن رستم که به علت درشت بودن تولدش با مشکل مواجه شده‌است و سیمرغ با چاره جویی به هنگام ، این مشکل را بر طرف می‌کند. دیگری به هنگام جنگ رستم و اسفندیار است که رستم ناتوان از شکست دادن اسفندیار با روشی که سیمرغ به وی می‌آموزد موفق می‌شود اسفندیار را در نبرد مغلوب کند. سیمرغ هم چنین زخم‌های بدن رستم و رخش را درمان می‌کند.
 

کسانی که این موضوع را خوانده اند (تعداد: 0) مشاهده جزئیات

کسانی که در حال مشاهده موضوع هستند (تعداد: 1, کاربران: 0, مهمانان: 1)

بالا